WPATRYWANIE SIĘ W DZIECKO

Fakt, że reakcja wpatrywania się oseska jest wrodzona, ma niezwykle duże znaczenie dla rozwoju społecznego kontaktu. Na­wet niemowlę z wrodzoną ślepotą umiejscawia matkę oczami (jako źródło dźwięków) kiedy się ona nad nim pochyla i do niego przemawia. W tym momencie ustają niespokojne ruchy gałek ocznych niewidomego. Musi tu wchodzić w grę proces lokalizacji, przebiegający w ośrodkowym układzie nerwowym, jako że dzieci owe przecież nie widzą . Osesek zupełnie automatycznie i nie­świadomie nawiązuje kontakt z matką przez uśmiech i reakcję umiejscawiania. W toku drugiego półrocza życia dojrzewają dal­sze sposoby zachowania połączone z inicjatywą kontaktu. Gawo­rzenie niemowlęcia wywołuje odpowiedzi ze strony matki z czego rozwija się bełkotliwy dialog, w którym, być może, tkwią korze­nie wymiany zdań (s. 177) inicjującej więź. Później radosne okrzy­ki dziecka działają w sposób niepomiernie uszczęśliwiający. Już w pierwszym roku życia dziecko rozpoczyna spontanicznie po­dawać zapraszająco rozmaite przedmioty (zabawki) matce. Ocze­kuje ono, że rzeczy te przyjmie się od niego, ale też zaraz mu się je odda. Wyrzuca też co może z łóżka, licząc na to, że się je podniesie i mu zwróci. W tym samym czasie dziecko zaczyna wskazywać wyciągniętą ręką i wskazującym palcem obiekty ota­czającego świata. Na podstawie moich kulturoporównawczych obserwacji można przyjąć, że podobne gesty występują u wszy­stkich ludów. A wreszcie, pod koniec pierwszego roku rozwijają się społeczne gesty kontaktu związanego z karmieniem.